# Gebruiken we maar 10% van onze hersenen? De cijfers

> Het brein is 2% van je gewicht en gebruikt 20% van je energie. De mythe van 10% naast de metingen: neuronen, doorbloeding en wat je wel kunt verbeteren.

URL: https://braine.nl/tien-procent-hersenen/  
Gepubliceerd: 2026-11-19  
Categorie: Mythes  
Door: Redactie Braine

Nee. Het brein is ongeveer 2% van je lichaamsgewicht en gebruikt ongeveer 20% van je zuurstof. Een orgaan dat zoveel kost, staat niet voor 90% stil. Toch geloofde 46% van de Nederlandse leraren het in 2012.

## Waarom blijft het idee hangen?

**Omdat het een hoopgevend verhaal is: er zit nog 90% over om te gebruiken.**

Het idee dat je meer uit jezelf kunt halen, spreekt aan. Het wordt gebruikt in reclames, films en trainingen. Een voorbeeld: de film waarin iemand een pil neemt en ineens alles kan. Het cijfer heeft er een mooie ronde vorm voor.

Dekker en collega's legden in 2012 een lijst neuromythes voor aan 105 Nederlandse en 137 Britse leraren. Van de Nederlandse leraren geloofde 46% dat we 10% van ons brein gebruiken. In dezelfde enquête geloofde 96% in [leerstijlen](https://braine.nl/leerstijlen/) en 86% in links- en rechtsbreinigheid. De leraren uit dat onderzoek beantwoordden gewone vragen over het brein voor ongeveer 70% goed, en meer kennis beschermde niet tegen de mythes. Het is dus geen kwestie van dom zijn.

## Welke metingen leggen de mythe naast zich neer?

**Energie, doorbloeding en celtellingen, alle drie met cijfers.**

**1. Energie.** Het brein is ongeveer 2% van je lichaamsgewicht, maar gebruikt ongeveer 20% van de zuurstof en dus van de calorieën (Raichle en Gusnard, 2002). Dat is geen sluitend bewijs maar een redenering: een orgaan dat zoveel energie kost en 90% van de tijd niets doet, is een vreemde uitkomst van evolutie.

**2. Doorbloeding.** Hier zit een wending. Bij denktaken stijgt de lokale doorbloeding meestal maar 5% of minder. Dat lijkt weinig, en dat is het punt: "hard nadenken" kost het hele brein nauwelijks extra energie. De rest van de tijd draait het brein al op een hoog niveau. Er is dus niet een slapend deel dat bij een moeilijke som aanspringt. Er is een brein dat steeds aan staat en bij een taak iets meer werk verlegt.

**3. Celtelling.** Het menselijke brein telt ongeveer 86,1 miljard neuronen, met een marge van 8,1 miljard, en 84,6 miljard andere cellen (Azevedo en collega's, 2009). Ongeveer 19% van de neuronen zit in de hersenschors, het deel waar je aan denkt bij "denken". Het vaak genoemde getal van 100 miljard is dus te hoog. Een telling zegt niets over gebruik, dus dit weerlegt de 10% niet rechtstreeks. Het corrigeert wel een tweede breincijfer dat iedereen kent en dat ook niet klopt.

Actief betekent hier niet dat elke cel op elk moment tegelijk vuurt. Het gaat erom dat er geen groot deel van het brein is dat altijd ongebruikt blijft.

## Het brein in cijfers

**Wat je hoort, naast wat gemeten is.**

| Wat je hoort | Wat is gemeten |
|---|---|
| "We gebruiken 10% van ons brein" | Het brein gebruikt ongeveer 20% van je zuurstof, bij 2% van je gewicht |
| "Het brein heeft 100 miljard neuronen" | Ongeveer 86,1 miljard (met een marge van 8,1 miljard), plus 84,6 miljard andere cellen |
| "Bij hard nadenken gaat een deel aan" | De lokale doorbloeding stijgt meestal 5% of minder |

Een kanttekening: de telling van 86 miljard gaat over het volwassen mannelijke brein en is een gemiddelde met een marge, geen exacte maat voor iedereen.

## Wat is het bruikbare deel van de mythe?

**Je kunt wel beter leren, alleen niet door een onbenut deel aan te zetten.**

Waar de mythe op hoopt, namelijk dat je meer kunt dan je nu doet, is deels waar, maar op een andere manier. Het zit niet in een ongebruikt hersendeel, maar in hoe je leert. Overhoren en spreiden, de twee technieken die in het onderzoek het hoogst scoren, doen meer voor wat je onthoudt dan welke truc ook die zogenaamd extra hersenen aanzet. Het plan staat in [hoe leer je het beste voor een toets](https://braine.nl/hoe-leer-je-het-beste/).

Een bekend voorbeeld dat het brein samenhangt met gebruik: Maguire en collega's vergeleken in 2000 16 Londense taxichauffeurs met 50 controles. De achterste hippocampus was bij de chauffeurs groter, en het verschil hing samen met het aantal jaren in het vak. Het voorste deel was juist kleiner. Oorzaak en gevolg zijn niet bewezen: misschien worden mensen met een groter deel eerder taxichauffeur. Het is in elk geval geen aanwijzing voor een verborgen reserve van 90%.

## Welke breinmythes zijn er nog meer?

**De bekendste uit de enquête: leerstijlen, links- en rechtsbreinigheid.**

- **Leerstijlen.** 96% van de Nederlandse leraren geloofde in 2012 dat les beter werkt als die bij je leerstijl past. Het onderzoek vindt daar vrijwel geen bewijs voor. Lees het in [bestaan leerstijlen](https://braine.nl/leerstijlen/).
- **Linker- en rechterbrein.** 86% geloofde dat verschillen tussen leerlingen komen door de ene helft meer dan de andere. Hersenscans van 1.011 mensen tussen 7 en 29 jaar gaven geen aanwijzing dat mensen als geheel links- of rechtsbreinig zijn.

## Veelgestelde vragen

### Gebruiken we maar 10% van onze hersenen?

Nee. Het brein is ongeveer 2% van je lichaamsgewicht maar gebruikt ongeveer 20% van je zuurstof en dus je calorieën. Een orgaan dat zoveel kost, staat niet voor 90% stil.

### Hoeveel neuronen heeft het menselijk brein?

Ongeveer 86 miljard (86,1 miljard, met een marge van 8,1 miljard), niet de 100 miljard die je vaak leest. Daarnaast zijn er ongeveer 84,6 miljard andere cellen.

### Hoeveel Nederlandse leraren geloofden de mythe van 10%?

In een onderzoek uit 2012 onder 105 Nederlandse leraren geloofde 46% dat we maar 10% van ons brein gebruiken.
