Door elkaar oefenen: slechter gevoel, beter resultaat
Mengen in plaats van per soort oefenen: 63% tegen 20% op de toets, al ging oefenen zelf slechter. Zo pas je het toe bij wiskunde, talen en geschiedenis.
Beeld door congerdesign · Pixabay-licentie · via Pixabay.Ja, het werkt, en het voelt slechter. Wie soorten opgaven door elkaar oefent, maakt tijdens het oefenen meer fouten en scoort een week later toch veel beter. Je kunt het dus niet afmeten aan hoe goed het gaat terwijl je oefent.
Wat is door elkaar oefenen?
Wisselen tussen soorten opgaven of stof, in plaats van er eerst één af te werken.
Het Engelse woord is interleaving. Het tegenovergestelde is blokken: tien sommen van soort A, dan tien van soort B, dan tien van soort C. Gemengd is A, C, B, A, B, C. In het grote overzicht van Dunlosky en collega’s uit 2013 kreeg het oordeel gemiddeld nut, net als zelfuitleg en elaboratief vragen. Overhoren en spreiden kregen hoog nut. Waar het in het geheel past, staat in hoe leer je het beste voor een toets.
Het verschil met spreiden zit in wat je wisselt. Bij spreiden verdeel je dezelfde stof over dagen. Bij mengen wissel je binnen één sessie tussen soorten. Je kunt ze combineren, en dat is ook de bedoeling.
Wat vonden de twee grote experimenten?
Beide lieten zien dat mengen op de toets wint, ook als het tijdens het leren niet zo voelt. De cijfers liggen in de twee studies verschillend.
| Rohrer en Taylor (2007) | Kornell en Bjork (2008) | |
|---|---|---|
| Stof | Wiskundeopgaven, verschillende soorten | De schilderstijl van 12 schilders, 72 schilderijen |
| Mengen tegenover blokken | Gemengd of per soort | Door elkaar of per schilder |
| Tijdens het leren | 60% goed (gemengd) tegen 89% (geblokt) | niet vergeleken |
| Op de toets | 63% tegen 20% (een week later) | 61% tegen 35% (eerste toetsblok) |
| Eigen oordeel | 78% deed het beter met mengen, 78% vond blokken even goed of beter |
Reken het verschil na. Bij de wiskundeopgaven lag de gemengde groep tijdens het oefenen 29 procentpunt achter en na een week 43 procentpunt voor. Een omslag van 72 procentpunt, bij dezelfde stof. Bij de schilderijen was de winst in het eerste toetsblok 26 procentpunt, en toch vond 78% van de proefpersonen blokken even goed of beter.
Dat laatste is waarom je dit zelf niet ontdekt. Bij mengen lukt tijdens het oefenen minder, dus het voelt als falen. Maar bij mengen moet je bij elke opgave eerst bedenken welke aanpak erbij hoort, en dat moet op de toets ook. Wie per soort oefent, weet bij opgave 7 al welke formule komt.
Zo pas je het toe
Meng soorten die je kunt verwarren, en begin pas nadat je elke soort apart een keer hebt gezien.
Onderstaande vertaling naar schoolvakken is onze eigen lezing van de experimenten, niet iets wat per vak is getest.
| Vak | Per soort (blokken) | Gemengd |
|---|---|---|
| Wiskunde of natuurkunde | Eerst 10 opgaven kansrekening, dan 10 over de stelling van Pythagoras | Een oefenblad met beide soorten door elkaar, zonder te weten welke komt |
| Talen | Eerst alle werkwoorden in de verleden tijd, dan alle voltooide deelwoorden | Zinnen waarbij je eerst kiest welke vorm erbij hoort |
| Geschiedenis | Eerst de Gouden Eeuw, dan de Franse Tijd | Vragen over beide periodes door elkaar: wat past waarbij, en waarom |
| Economie of scheikunde | Eerst alle opgaven over één formule | Opgaven over drie formules door elkaar, waarbij jij kiest welke je gebruikt |
Begin met het eerste uur per soort, zodat je weet hoe elk type werkt. Zodra je ze apart kunt, ga je mengen. Dat is ook de volgorde die in het plan staat: lees een stuk, overhoor het, en pas daarna de vragen door elkaar.
Maak er een gewoonte van om het eigen gevoel niet te vertrouwen. Het is normaal dat je oefenscore met een derde terugvalt, zoals bij Rohrer en Taylor. Dat is geen aanwijzing dat je het fout doet.
Wanneer werkt het minder?
Bij jongere leerlingen, bij begripstaken, en als de soorten niets met elkaar te maken hebben.
De bekende wiskundeproef is gedaan met studenten, met procedures (een regel toepassen) en in een lab. De auteurs schrijven zelf dat het effect bij jongere leerlingen of bij stof waar het om begrip gaat kleiner kan zijn. Een brugklasser die net voor het eerst delingen met breuken leert, kan beter eerst per soort oefenen: of mengen daar al helpt, is niet onderzocht. Het is ook niet bekend of de winst bij een vak als geschiedenis net zo groot is als bij wiskunde: de schilderijenproef lijkt er het meest op, maar is geen schoolvak.
Combineren met overhoren en spreiden
Overhoren is de kern, spreiden zet er afstand tussen, mengen maakt de oefening moeilijker op de goede manier.
Een oefentoets op de laatste dag is in feite gemengd overhoren. Heb je een weekschema voor een toets over 7 dagen, dan komen de gemengde rondes op dag 5 en dag 7. Meer over hoe vaak je terug moet komen op dezelfde stof staat in wanneer herhalen. Hoe overhoren zelf werkt, staat in jezelf overhoren, en een vergelijking van alle technieken in tien leertechnieken vergeleken.
Veelgestelde vragen
Wat is interleaving?
Soorten opgaven of stof door elkaar oefenen in plaats van eerst alles van het ene soort en dan het volgende. In het overzicht van Dunlosky en collega's uit 2013 kreeg het het oordeel gemiddeld nut.
Werkt door elkaar oefenen ook bij jongere leerlingen?
Dat is niet vast te stellen uit de bekende experimenten. Rohrer en Taylor werkten met studenten, rekenprocedures en een labsetting, en schrijven zelf dat het effect bij jongere leerlingen of bij begripstaken kleiner kan zijn.
Waarom voelt door elkaar oefenen slechter?
Omdat je tijdens het oefenen meer fouten maakt. Bij Rohrer en Taylor scoorde de gemengde groep 60% tijdens het oefenen tegen 89% bij de groep die per soort oefende. Op de toets een week later was het 63% tegen 20%.