Naar de inhoud
braineDoe de proef

Beste leermethode: tien leertechnieken vergeleken

Tien leertechnieken naast hoe vaak studenten ze gebruiken: herlezen 84%, overhoren 11%. Met een keuzehulp per soort stof en de grenzen van het onderzoek.

Redactie Braine4 min lezen

Open notitieboek met handgeschreven aantekeningen en een vulpenBeeld door Pexels · Pixabay-licentie · via Pixabay.

Jezelf overhoren en je leren spreiden over dagen: alleen die twee van de tien onderzochte technieken kregen het oordeel hoog nut. De meest gebruikte technieken, herlezen en markeren, staan onderaan. De kloof tussen wat werkt en wat studenten doen is de kern van dit overzicht.

Wat is de uitslag, in één tabel?

Het oordeel van Dunlosky en collega’s (2013), naast wat studenten volgens een enquête zelf doen.

Dunlosky en vier collega’s beoordeelden tien veelgebruikte technieken op het onderzoek dat er toen lag. In 2009 vroegen Karpicke, Butler en Roediger 177 studenten van Washington University welke methoden ze gebruikten. Naast elkaar:

Techniek Oordeel Gebruikt door studenten
Jezelf overhoren Hoog 11% overhoort zichzelf echt, 1% noemt het de belangrijkste methode
Gespreid leren Hoog –
Elaboratief vragen (“waarom?”) Gemiddeld –
Zelfuitleg Gemiddeld –
Door elkaar oefenen Gemiddeld –
Samenvatten Laag –
Markeren Laag –
Sleutelwoordmethode Laag –
Beelden maken bij tekst Laag –
Herlezen Laag 84% gebruikt het, 55% als belangrijkste methode

Een streepje betekent dat wij daar geen cijfer van hebben, niet dat niemand het doet. Twee andere cijfers uit dezelfde enquête staan niet bij een bepaalde techniek: 43% maakte oefenopgaven en 40% gebruikte flashcards. Dat flashcards (40%) vaker voorkomen dan echt zichzelf overhoren (11%) zegt iets. Een kaartje omdraaien zonder eerst te proberen het antwoord te bedenken, is herlezen op een kaartje. Dat is onze lezing en niet een vondst uit de enquête, maar het verklaart waarom flashcards pas werken als je ze als overhoring gebruikt.

Waarom de top twee werken en hoe je ze in een weekschema zet, staat in hoe leer je het beste voor een toets. Hieronder gaat het om de keuze.

Hoog nut: overhoren en spreiden

Dezelfde stof ophalen uit je hoofd, op meerdere dagen.

Overhoren is alles waarbij je een antwoord moet bedenken voordat je het mag zien: oefenvragen, flashcards, een leeg blad waarop je opschrijft wat je weet. Hoe je het aanpakt, lees je in jezelf overhoren. Spreiden is dezelfde stof op verschillende dagen terugzien in plaats van in één keer. Hoe ver die dagen uit elkaar moeten liggen, hangt af van hoe ver de toets weg is, en dat staat in wanneer herhalen.

Het zijn de enige twee technieken die in het overzicht als hoog nut eindigen. Ze lijken op elkaar in wat ze zoeken: moeite op het moment van ophalen.

Gemiddeld nut: uitleggen, vragen en mengen

Goed bij begrip en bij stof met verschillende soorten opgaven. Minder bewijs dan voor de top twee.

  • Elaboratief vragen: jezelf bij elk feit afvragen waarom het zo is.
  • Zelfuitleg: uitleggen hoe een stap of regel samenhangt met wat je al weet.
  • Door elkaar oefenen: soorten opgaven mengen. Daarover is een eigen artikel: door elkaar oefenen, met de wiskunde- en schilderijenexperimenten in cijfers.

Het zijn geen zwakke technieken. Ze vullen overhoren aan: overhoren zorgt dat je het weet, vragen en uitleggen zorgen dat je weet waarom.

Laag nut: markeren, samenvatten, herlezen en de rest

Ze verbeteren de prestaties niet consequent, maar kosten wel veel tijd. Dat verklaart waarom ze zo populair blijven.

Samenvatten, markeren, de sleutelwoordmethode en beelden maken bij tekst kregen laag nut, net als herlezen. Dat betekent niet dat ze niets doen. Het betekent dat ze de prestaties niet consequent verbeteren, en dat die tijd beter besteed is aan overhoren. De auteurs zeggen er zelf bij dat geen enkele techniek een wondermiddel is.

Waarom blijven ze populair? Herlezen werkt op korte termijn. In het experiment van Roediger en Karpicke wonnen de lezers vijf minuten na het leren, en wonnen de overhoorders al na twee dagen en ook na een week. Een techniek die voelt als vooruitgang terwijl je haar doet, gebruik je gewoon vaker. Over de gedachte dat je beter leert als de stof past bij jouw type leerder, staat meer in leerstijlen.

Welke techniek bij welke stof?

Begin altijd met overhoren en spreiden, en kies daarna een aanvulling op de stof.

Dit is een keuzehulp van onszelf, gebaseerd op het oordeel uit het overzicht. Het is geen uitslag uit een onderzoek naar dit specifieke schema.

Je leert Basis Aanvullen met
Losse feiten: woordjes, jaartallen, begrippen Flashcards, eerst proberen dan omdraaien, gespreid over dagen Niets extra’s nodig; zorg dat je de kaarten echt als overhoring gebruikt
Een leestekst of hoofdstuk Een keer lezen, boek dicht, opschrijven wat je weet Elaboratief vragen: “waarom is dat zo?”
Een redenering of formule Opgaven maken zonder voorbeeld ernaast Zelfuitleg: leg hardop uit waarom elke stap volgt uit de vorige
Opgaven van verschillende soorten Oefenen per soort tot je ze apart kent Daarna door elkaar oefenen
Een toets over drie weken Alles hierboven, maar in rondes met dagen ertussen Een oefentoets op de laatste dag

Wat het overzicht niet zegt

Het is een oordeel over het onderzoek van toen, niet over jou.

Dunlosky en collega’s beoordeelden wat in 2013 aan onderzoek lag. Of dat ook geldt voor jongere leerlingen, is niet overal uitgezocht. Rohrer en Taylor schrijven bijvoorbeeld zelf dat het effect van mengen bij jongere leerlingen of begripstaken kleiner kan zijn. En de enquête van Karpicke, Butler en Roediger gaat over 177 Amerikaanse studenten: of Nederlandse scholieren hetzelfde doen, weten we niet. Dat herlezen bij hen even populair is, is aannemelijk, maar niet gemeten.

Veelgestelde vragen

Wat is de beste leermethode?

Volgens het overzicht van Dunlosky en collega's uit 2013 zijn dat jezelf overhoren en gespreid leren: alleen die twee kregen het oordeel hoog nut. Samenvatten, markeren en herlezen kregen laag nut.

Welke leermethode gebruiken studenten het meest?

Herlezen. In een enquête onder 177 studenten (Washington University, 2009) noemde 84% herlezen en 55% zelfs als belangrijkste methode. Slechts 11% overhoorde zichzelf echt.

Betekent laag nut dat een techniek niets doet?

Nee. Het betekent dat de techniek de prestaties niet consequent verbetert, terwijl je er wel veel tijd in steekt. De auteurs zeggen ook dat geen enkele techniek een wondermiddel is.

Verder lezen

  1. Slim leren

    Door elkaar oefenen: slechter gevoel, beter resultaat

    Mengen in plaats van per soort oefenen: 63% tegen 20% op de toets, al ging oefenen zelf slechter. Zo pas je het toe bij wiskunde, talen en geschiedenis.

  2. Slim leren

    Hoe leer je het beste voor een toets? Een plan in 4 stappen

    Overhoren en spreiden in plaats van herlezen. Een toetsplan in vier stappen met de cijfers uit het onderzoek, en weekschema's voor 7 en 21 dagen.

  3. Slim leren

    Jezelf overhoren: beter dan herlezen? Wat de cijfers zeggen

    Overhoren wint van herlezen zodra er een dag tussen zit: 68% tegenover 54%. De twee experimenten in een tabel en vijf manieren om het te doen.

Alles over slim leren