Geheugentest: hoe goed is jouw geheugen? Doe de proef
Een geheugentest van tien seconden op de homepage. Wat je score van 8 woorden zegt, waarom 3 tot 5 normaal is en wat de proef niet kan meten.
Beeld door markusspiske · Pixabay-licentie · via Pixabay.Doe de proef op de homepage. Je ziet acht woorden tien seconden lang, typt wat je nog weet en krijgt je score. Haal je er 3 tot 5, dan zit je ongeveer waar het onderzoek het kortetermijngeheugen meestal plaatst.
Hoe werkt de proef?
Acht woorden, tien seconden kijken, daarna uit je hoofd typen. Met een tweede ronde ben je ongeveer twee minuten bezig.
De woorden komen uit een lijst van veertig gewone zelfstandige naamwoorden als kaars, haven en trommel. In de tweede ronde komt geen enkel woord uit de eerste terug. Dat is een bewuste keuze: kwamen woorden terug, dan telde herkenning mee en leek het trucje beter dan het is. Een tikfout van één letter rekenen we goed bij woorden van vijf letters of meer, want typen op een telefoon gaat mis.
Er worden geen cookies geplaatst, er wordt niets bewaard en er wordt niets verstuurd. Je score blijft in je browser.
Wat zegt jouw score?
Meestal 3 tot 5. Minder dan 3 komt voor, meer dan 5 kan wijzen op een truc die je zelf bedacht.
| Score van 8 | Wat het meestal betekent |
|---|---|
| 0 tot 3 | Losse woorden zonder verband glijden snel weg, en tien seconden is kort. Ook normaal. |
| 4 of 5 | Past bij wat het onderzoek zegt: gemiddeld ongeveer vier brokken tegelijk. |
| 6 tot 8 | Meer dan de drie tot vijf brokken die het kortetermijngeheugen meestal vasthoudt. Mogelijk heb je de woorden aan elkaar geknoopt tot een beeld of verhaaltje. |
Er is voor deze proef geen normscore en geen percentiel. Er zijn te weinig deelnemers om te zeggen hoe jij het doet naast andere Nederlanders, en we doen niet alsof dat wel kan. De proef noemt zichzelf daarom een speeltje en geen meting.
Waarom is 4 de norm en niet 7?
Omdat het geheugen niet in woorden telt maar in brokken, en omdat Miller zijn “zeven” in 1956 ruim neerzette.
George Miller schreef in 1956 “The magical number seven, plus or minus two”. Zijn kern was dat de grens van het directe geheugen in brokken ligt en niet in losse informatie. Het getal zeven gebruikte hij deels retorisch. Nelson Cowan kwam in 2001 in een groot overzicht op 3 tot 5 brokken, gemiddeld ongeveer 4.
Wat is een brok? Alles wat je tot één eenheid maakt. Een telefoonnummer als 0612345678 zijn tien cijfers, maar wie het hardop als 06-12-34-56-78 leest, onthoudt er maar vijf. Bij de proef geldt hetzelfde. Zie je kaars, haven en tijger, en bedenk je een tijger die in de haven bij een kaars zit, dan zijn dat drie woorden in één beeld.
Een cijferspan is een andere proef dan deze. Overzichten noemen voor cijfers die je vooruit opzegt ongeveer 7, en één tot twee minder achteruit. Dat is een vuistregel uit secundaire bronnen en geen vaste norm, maar het laat zien dat een score afhangt van wat je onthoudt en hoe je het groepeert. De acht woorden van de proef zijn dus niet te vergelijken met een cijferreeks.
Waarom werkt het trucje uit de tweede ronde?
Het maakt van meerdere woorden één brok. Maar een deel van de winst bij een tweede poging is gewenning.
Onderzoekers aan het Donders Instituut in Nijmegen verdeelden in 2017 51 gewone deelnemers over drie groepen. De eerste groep oefende 40 dagen lang elke dag 30 minuten met een geheugenpaleis: woorden neerleggen op een vaste route door een gedachte plek. Die groep ging gemiddeld van 26 naar 62 onthouden woorden uit een lijst van 72. Een groep die iets anders trainde (werkgeheugen) won 11 woorden. Een groep die niets trainde won er ook nog 7.
Die laatste regel is de belangrijkste voor wie de proef twee keer doet. Zelfs zonder training gaat een tweede poging iets beter. Wint de tweede ronde dus een of twee woorden, dan is dat niet per se het trucje. De paleisgroep won 35 woorden, en na vier maanden zonder oefenen waren ze nog ruim 22 woorden beter dan bij de start. Dat is oefening van weken, niet van twee minuten.
Wat de proef niet kan
Geen diagnose, geen intelligentietest en geen meting van hoe je geheugen op school of op je werk werkt.
Een score van 2 zegt niets over geheugenziekten, en een score van 8 niets over slim zijn. Wat je test is wat je in tien seconden kunt vasthouden van acht losse woorden, op dit moment, met deze woorden. Dat varieert. Voor een toets of op een vermoeide dag haal je misschien minder, na een kop koffie en rust meer. Wil je een eerlijk beeld van je eigen niveau, doe dan de proef op drie momenten verspreid over een week, zonder trucje, en kijk naar het gemiddelde in plaats van één uitslag.
Merk je dat je dingen vergeet die je vroeger wel wist, of maakt iemand uit je omgeving zich zorgen? Dan helpt een online proef niet. Ga naar je huisarts.
Wat doe je met je score?
Niets dramatisch. Een gewone uitslag is geen reden om iets aan je geheugen te doen, en een lage geen reden tot zorg.
Wil je er iets mee, kijk dan naar wat je ermee kunt oefenen. Een kort geheugen voor losse woorden is niet hetzelfde als slecht kunnen leren voor een toets. Voor leren gaat het om ophalen en spreiden, niet om hoeveel je in tien seconden vasthoudt. Dat plan staat in hoe leer je het beste voor een toets, en jezelf overhoren is de techniek die er het meest uit haalt.
Raak je tijdens het leren steeds de draad kwijt, dan ligt dat zelden aan je werkgeheugen en vaker aan afleiding. Wat daar wel en niet bij helpt, staat in concentratie verbeteren. Breintrainingsspelletjes zijn geen oplossing: in een groot overzicht uit 2016 werd je er beter in het getrainde spel, maar was er weinig bewijs voor beter presteren op andere taken of in het dagelijks leven.
Veelgestelde vragen
Hoeveel woorden kun je gemiddeld onthouden?
Het kortetermijngeheugen houdt meestal 3 tot 5 brokken tegelijk vast, gemiddeld ongeveer 4 (Cowan, 2001). George Miller noemde in 1956 nog zeven, maar dat was een ruwe schatting. Losse woorden zijn niet precies brokken, dus zie het als richting.
Is deze geheugentest een diagnose?
Nee. Het is een speeltje van tien seconden zonder normscore. Het zegt niets over geheugenziekten of intelligentie. Maak je je zorgen over je geheugen, ga dan naar de huisarts.
Kun je je geheugen verbeteren met een trucje?
Voor lijsten wel. In een Nijmeegs onderzoek met 51 gewone deelnemers ging de groep die 40 dagen oefende met een geheugenpaleis van gemiddeld 26 naar 62 onthouden woorden uit een lijst van 72. Een groep zonder training won ook 7 woorden, dus een deel is gewenning.